411 ه ) در ايجاد دار الحكمه قاهره ، بيت الحكمه را الگو قرار دادند ، اين مؤسسه در بيدارى علمى ، كه پس از آن در همه جا پديد آمد سهم بسزايى داشته است . « 1 » خاندان نوبخت خاندان ايرانىنژاد نوبختى يكى از خانواده‌هاى اصيل ( و بنا به قولى از فرزندان گيو ) مىباشند كه با قبول آيين اسلام در خدمت خلفاى عباسى و امراى مسلمان داخل شده و از راه نشر علوم و انواع حكمت و آداب و اداره پاره‌اى مشاغل ديوانى ، خدمتى شايان به اسلام و تمدن اسلامى نمودند . جدّ اعلاى اين خانواده « نوبخت » منجّم بوده كه در زمان منصور دوانيقى اسلام اختيار كرد ، پسر او ابو سهل در معرفى خود به منصور خليفه 4 تن از پدران دانشمند خود را نام برده است كه به احتمال قوى همه منجّم بوده‌اند و با توجه به اينكه وضع طبقات در دوره ساسانى اجازه دخول افراد يك طبقه را در طبقه ديگر نمىداد مىتوان حدس زد كه خاندان نوبخت در زمان ساسانيان از طبقه « دبيران » بوده‌اند ، و دانشمندان از قبيل ستاره‌شناسان ، اديبان و شاعران و پزشكان جزو اين طبقه بشمار مىآمده‌اند . و به‌طور كلى مىتوان دانشمندان اين خاندان را به شش طبقه تقسيم كرد : 1 . مترجمين كتاب‌هاى فارسى پهلوى به عربى ، و منجمان اين خاندان مانند نوبخت ، پسرش ابو سهل و چند تن از پسران ابو سهل همچون عبد اللّه و ابو العباس فضل .

--> ( 1 ) . دانشنامه جهان اسلام ، ج 5 ، ص 81 ، ماده بيت الحكمه ، تهران ، بنياد دائرةالمعارف اسلامى ، 1379 ش .